Przygotowania do Dożynek

W najbliższą niedzielę 8 września odbędą się Dożynki w Będzieszynie. Obecnie trwają ostatnie przygotowania, miałem okazję podejżeć prace nad budową wieńca dożynkowego.

Wieniec dożynkowy - fot. M. Cabaj
Wieniec dożynkowy – fot. M. Cabaj

W Borkowie p. Krystyna Białek wraz z p. Weroniką Chmielowiec oraz całym zespołem z Koła Gospodyń Wiejskich pracują nad przygotowaniem wieńca. Na początku trzeba było wybrać koncepcję jaki kształt i wygląd będzie miał wieniec oraz z czego będzie się składał. Jest to o tyle istotne, że niektóre jego elementy muszą być w odpowiednim czasie zebrane, selekcjonowane i przygotwane. Najtrudniejsze jest przygotwanie pęczków zbórz, pomimo, że pracuje nad tym kilka kobiet, to przygotowanie setek pęczków wymaga sporego zaangażowania i poświęcenia dużo czasu. Pełną głowę pomysłów ma p. Krystyna Steczyńska, która dba o to, aby wieniec się wyróżniał i był atrakcyjny. Do tej pory przygotowane zostało 130 pęczków owsa, 200 pszenicy, poza tym żyto i jęczmień, który był zbierany dwa razy, aby wykorzystać jego urok i walory.

Zobacz program dożynek

p. Krystyna Białek - fot. M. Cabaj
p. Krystyna Białek – fot. M. Cabaj

Całość wieńca oparta jest na wcześniej przygotowanym stalowym stelażu, który jest opinany misternie wykonanymi pęczkami zbórz, krzewów, owoców, traw i wszystkiego co jest tegorocznym plonem zebranym w okolicy.

Budowa takiego wieńca to praca około ośmiu osób przez okres dwóch tygodni, a przygotowania oczywiście dużo wcześniej. Do dożynek powstaje ich od kilku do kilkunastu w całej Gminie.

Przebieg współczesnych dożynek

Dożynki zmieniając swój charakter w latach 80. XX wieku, pozostały świętem rolników o charakterze dziękczynnym (religijnym) i odbywają się na Jasnej Górze (odbywają się także Dożynki prezydenckie w Spale.) Obecnie uroczystości dożynkowe mają zarówno religijny jak i ludowy charakter, powiązany z zabawą z okazji zakończenia zbiorów. Współcześnie podziękowania za plony składane są zwykle chrześcijańskiemu Bogu i Matce Bożej, rzadziej etnicznym słowiańskim bogom – co nadal kultywują mniejszości wyznaniowe odwołujące się do etnicznych wierzeń Słowian.

Ceremoniom dożynkowym przewodniczą Starosta i Starościna dożynkowi. Najpierw wnoszone są wieńce dożynkowe wykonane z kłosów zbóż, owoców, warzyw, polnych kwiatów. Następnie Starosta i Starościna wręczają bochen chleba upieczonego z mąki pochodzącej z ostatnich zbiorów Gospodarzowi dożynek. Gospodarzem najczęściej jest kapłan, a w przypadku dożynek świeckich przedstawiciel lokalnej administracji państwowej bądź samorządowej. Następnie składane są symboliczne dary z najnowszych plonów, przetwory mięsne, owoce – często stanowią one wystawę osiągnięć lokalnych rolników. W przypadku kiedy uroczystość ma charakter religijny, odprawiany jest obrzęd liturgiczny. Dożynki kończy najczęściej festyn ludowy.

Zwyczajem stały się tez ostatnio liczące wielu uczestników pielgrzymki chłopskie do miejsc kultu religijnego, zwłaszcza do sanktuariów maryjnych, a w tym do sanktuarium na Jasnej Górze w Częstochowie. Tu odbywają się największe i najbardziej uroczyście obchodzone uroczystości dożynkowe. Uczestniczą w nich tłumy pielgrzymów i delegacje rolnicze z całej Polski, w tradycyjnych strojach z darami z płodów ziemi, z wieńcami i chlebami upieczonymi z mąki pochodzącej z tegorocznych zbiorów.

p. Krystyna Białek i Weronika Chmielowiec - fot. M. Cabaj
p. Krystyna Białek i Weronika Chmielowiec – fot. M. Cabaj

Related posts

Leave a Comment