Pamięć o dawnych mieszkańcach nie zginie

Alejki i rosnące wzdłuż nich lipy wyznaczały znak krzyża. Niektóre groby były ogrodzone. Obok cmentarza stał ewangelicki kościółek, a nieopodal – w miejscu obecnej prywatnej posesji – mieściła się plebania.

Cmentarz Bogatka
Cmentarz Bogatka

– Na początku lat 70-tych do Bogatki przyjechał z Niemiec dawny pastor. Niestety, już wtedy z kościoła zostały tylko szczątki murów –  opowiada Jan Cygan, mieszkaniec Bogatki, urodzony w pobliskim Sobieszewie. – Ludzie porozbierali cegły, by wypełnić dziury w drogach. Również pod budowę wiejskiej świetlicy, która powstawała w czynie społecznym, część wykorzystano.

Dziś z kościoła został tylko fragment muru i kamień z napisem „Pamięć bohaterom” w języku niemieckim, który, w relacji pana Jana, wyznacza miejsce wejścia do dawnej kaplicy.

W bezpośrednim sąsiedztwie kościoła był cmentarz. Dziś zostały po nim głównie stare lipy oraz fragmenty nagrobków.
– Tablice nagrobne, które tu stoją znalazł prawie 10 lat temu mój siostrzeniec – opowiada mieszkaniec. – Rozbierał oborę, by postawić garaż i je przypadkowo odkopał. Teraz stoją bliżej ruin dawnego kościoła.


Przemierzając dawnymi alejkami cmentarza spotkamy kilka dawnych grobów, w tym małych dzieci. Granicę cmentarza stanowi z jednej strony łąka, a z drugiej staw.
– W młodości jeździliśmy tu na łyżwach i graliśmy w hokeja. Z czasem jednak całkowicie zarósł. Dobrze, że gmina go odtworzyła. Jest większy niż go zapamiętałem – dodaje pan Jan.

Cmentarz Bogatka, Jan Cygan
Cmentarz Bogatka, Jan Cygan

Jan Cygan mieszka w Bogatce od 1952 r. Jego rodzice osiedlili się tu po wojnie.
– Bogatka była wtedy w dużej części pod wodą – mówi. – Działania wojenne spowodowały, że wylały kanały, cieki wodne.

Tutejsza ludność niemiecka po wojnie wyemigrowała. Z czasem zaczęli osadzać się tu Polacy z różnych stron kraju.
Gmina Pruszcz Gdański, która niedawno zrekultywowała wspomniany staw, planuje dalsze działania w tej okolicy.
– Chcemy uprzątnąć z samosiejek i śmieci teren dawnego cmentarza, a fragmenty nagrobków przenieść w bezpośrednie sąsiedztwo ruin kościoła i utworzyć ogrodzone miejsce pamięci z tablicą pamiątkową i ławkami – wyjaśnia Patrycja Weihs, inspektor ds. ochrony środowiska w Urzędzie Gminy.

Kościół w Bogatce na przedwojennej fotografii
Kościół w Bogatce na przedwojennej fotografii

HISTORIA BOGATKI
Bogatka otrzymała przywilej lokacyjny w 1346 r. i, jak wskazują źródła historyczne, była wsią liczącą się na mapie Żuław. W XIV w. funkcjonowała tu duża cegielnia, zaopatrująca w budulec m.in. Gdańsk.  Z tego też wieku pochodził kościół. Po okresie zniszczeń spowodowanych wylewami Wisły Bogatka ponownie otrzymała lokację w 1547 r.  Tego roku osadzili się tu pierwsi menonici.  Była wsią wolną, z własną parafią.

Magdalena Bielicka

Related posts

Leave a Comment